CHUYÊN ĐỀ 9

TÌNH HÌNH TỘI PHẠM MUA BÁN NGƯỜI VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA, NGĂN CHẶN

  1. Tình hình tội phạm mua bán người

Thời gian qua, tình hình tội phạm mua bán người đã trở thành vấn nạn đáng báo động, gây bức xúc trong toàn xã hội, được Đảng, Nhà nước, Chính phủ quan tâm chỉ đạo các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương tích cực tham gia phòng, chống. Theo số liệu của Bộ Công an cung cấp, năm 2015 toàn quốc xảy ra 407 vụ mua bán người (giảm 62 vụ = 13,21% so với năm 2014), tập trung ở địa bàn các tỉnh giáp biên giới phía Nam và phía Bắc.

Đối với tỉnh Sơn La, tuy không phải là địa bàn trọng điểm về loại tội phạm này nhưng thời gian qua tình hình tội phạm mua bán người diễn biến phức tạp, ngày càng gia tăng cả về số vụ và số nạn nhân bị mua bán, đã gây ảnh hưởng xấu đến tình an ninh trật tự tại địa phương. Năm 2015 tại địa bàn tỉnh Sơn La đã phát hiện điều tra làm rõ 11 vụ, 21 đối tượng mua bán người và mua bán trẻ em (tăng 03 vụ 03 đối tượng so với năm 2014; gồm 18 đối tượng Nam, 03 đối tượng Nữ) lừa bán 34 nạn nhân, gồm 02 trẻ em (tăng 22 nạn nhân so với năm 2014), trong đó: 11 nạn nhân đã được giải cứu khi đối tượng đang trên đường đưa đi bán, 09 nạn nhân đã tự giải cứu trở về, 01 nạn nhân được Công an Trung Quốc trao trả, còn 13 nạn nhân chưa được giải cứu. Các nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc đều với mục đích làm gái mại dâm, làm vợ người Trung Quốc…; Các đơn vị chức năng đang tiến hành điều tra xác minh 02 vụ nghi vấn mua bán người.

Từ ngày 16/11/2015 – 05/5/2016, trên địa bàn tỉnh Sơn La xảy ra 09 vụ 19 đối tượng lừa bán 15 nạn nhân. Đã khởi tố 09 vụ 19 bị can xử lý theo quy định pháp luật. Trong số 15 nạn nhân bị mua bán: 10 nạn nhân được giải cứu trên đường bị đưa đi bán, 02 nạn nhân tự trở về, hiện còn 03 nạn nhân chưa trở về. Ngoài ra các lực lượng chức năng đang tiến hành xác minh 01 vụ nghi lừa bán 02 nạn nhân (02 nạn nhân được giải cứu).

Ngoài ra qua công tác rà soát nắm tình hình tại các địa bàn trong tỉnh đã phát hiện 229 trường hợp công dân là phụ nữ, trẻ em vắng mặt tại địa phương nghi bị lừa bán ra nước ngoài (trong đó nghi bị bán sang Trung Quốc 202 người, bán sang Lào 01 người; chưa xác định được 26 người) đây là con số đáng báo động, cần có giải pháp để giải quyết.

  1. Đối tượng thực hiện hành vi mua bán người

– Là những người (cả nam và nữ) không có công việc ổn định, đã từng sinh sống, lao động ở Trung Quốc. Đối tượng đã từng có tiền án, tiền sự về các tội mua bán người, lừa đảo, các tệ nạn mại dâm, cờ bạc…

– Đối tượng trước đây từng là nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc hoạt động mại dâm, hoặc lấy chồng khi quay trở về địa phương dưới dạng thăm quê hoặc trốn về cấu kết với các đối tượng khác tìm những người nhẹ dạ, cả tin sau đó lừa bán sang Trung Quốc.

– Các đối tượng ở các tỉnh giáp ranh với biên giới Trung Quốc có nhiều mối quan hệ, đi lại, làm ăn bên Trung Quốc đến câu kết với các đối tượng tại địa bàn Sơn La vào đường dây mua bán người.

– Đối tượng chủ chứa hoạt động mại dâm ở bên Trung Quốc (người Trung Quốc hoặc người Việt Nam) đến câu kết với các đối tượng tại địa bàn Sơn La tham gia vào đường dây mua bán người.

  1. Nạn nhân của các vụ án mua bán người

– Nạn nhân rất đa dạng, nhưng chủ yếu là phụ nữ, trẻ em người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, thiếu hiểu biết về xã hội và kỹ năng sống, nhẹ dạ cả tin.

– Nạn nhân là học sinh, sinh viên trong các trường dạy nghề.

– Nạn nhân là những thanh niên trong độ tuổi lao động (kể cả nam giới) không có việc làm ổn định, thu nhập thấp.

– Một số nạn nhân là những người phụ nữ có hoàn cảnh gia đình đặc biệt, ly hôn, chồng nghiện ma túy, nghiện rượu…

– Nạn nhân là những phụ nữ, trẻ em ham chơi đua đòi, thích mua sắm, đi chơi du lịch…

– Nạn nhân là những thiếu nữ mới lớn, trong độ tuổi yêu đương, xây dựng gia đình bị các đối tượng lừa gạt, giả vờ yêu đương, lấy làm vợ.

  1. Hậu quả tác hại của các vụ mua bán người

* Đối với nạn nhân:

– Tội phạm mua bán người xâm hại trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của nạn nhân, nhiều người trong số họ bị mắc các bệnh truyền nhiễm, bị gia đình, xã hội hắt hủi, kỳ thị.

– Mất cơ hội học hành, công tác, lao động chân chính.

– Bị tước quyền công dân và quyền con người.

– Mặc cảm, bi quan, mất niềm tin vào cuộc sống, khó hòa nhập cuộc sống.

– Nhiều trường hợp sa vào tệ nạn xã hội.

* Đối với gia đình của các nạn nhân:

– Tâm trạng lo lắng, hoang mang, chồng mất vợ, con cái thiếu mẹ chăm sóc, cha mẹ, người thân mất con, cháu, chị em… ảnh hưởng lâu dài đến thế hệ con cái của họ.

– Tốn kém tiền bạc, thời gian và sức lực để tìm kiếm người thân.

* Đối với xã hội:

– Ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương, gây dư luận bức xúc trong quần chúng nhân dân; ảnh hưởng lâu dài đến an ninh quốc phòng và TTATXH.

– Làm thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế.

  1. Thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người

– Đối tượng hoạt động phạm tội mua bán người thường có sự câu kết giữa các đối tượng ở các tỉnh phía Bắc có cửa khẩu, có đường biên giới với Trung Quốc và đối tượng là người Trung Quốc hoặc là người Việt Nam đang sống ở Trung Quốc về câu kết với người ở địa phương, trong đó có không ít các đối tượng trước đây đã từng là nạn nhân bị mua bán sang Trung Quốc nay trở về Việt Nam dụ dỗ, lừa các nạn nhân đưa đi bán; một số trường hợp nạn nhân còn bị bắt buộc, khống chế về nước lừa các nạn nhân khác sang thay thế và được các đối tượng (chủ chứa bên Trung Quốc) trả tiền mà họ đang nợ nạn nhân trong thời gian làm việc cho họ, đồng thời khuyến khích nạn nhân tìm kiếm các nạn nhân khác đưa sang bán với mức trả tiền cao, cuối cùng trở thành một “mắt xích” trong các đường dây mua bán người.

– Các đối tượng phạm tội mua bán người gồm cả nam và nữ giới; các nạn nhân bị mua bán tại địa bàn Sơn La thuộc nhiều thành phần dân tộc, nhưng chủ yếu là phụ nữ dân tộc Thái và Mông ở lứa tuổi từ 15 đến 30 tuổi, sau khi bị mua bán các nạn nhân bị đưa vào các chủ chứa để bán dâm hoặc ép làm vợ người Trung Quốc.

– Bọn chúng thường đi đến các bản vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để tìm những người có hoàn cảnh gia đình khó khăn, trình độ văn hóa thấp, sự nhận thức và hiểu biết xã hội hạn chế, không có việc làm ổn định, kể cả người thân, họ hàng để dụ dỗ, lừa đưa đi bán. Các đối tượng thường dùng thủ đoạn tạo lòng tin rồi rủ đi làm thuê như bán hàng hoặc hứa hẹn tìm việc làm ở thành phố, các tỉnh biên giới như Lào Cai, Quảng Ninh, Lạng Sơn có thu nhập cao, sau đó đưa nạn nhân vượt biên giới theo đường tiểu ngạch sang Trung Quốc bán.

– Ngoài những nạn nhân có hoàn cảnh gia đình khó khăn, hiểu biết hạn chế, không có việc làm ổn định, thời gian qua một số nạn nhân bị mua bán còn là những người có học thức, có trình độ hiểu biết như học sinh, sinh viên, do ham chơi đua đòi đã bị các đối tượng dùng thủ đoạn kết bạn qua mạng Internet và các trang mạng xã hội như facebook, Zalo…để làm quen rồi xin số điện thoại liên lạc với nhau. Các đối tượng thường dùng tên và địa chỉ giả để kết bạn, làm quen, tán tỉnh yêu đương hứa hẹn lấy làm vợ. Khi tạo được lòng tin, chúng lấy lý do rủ nạn nhân đi du lịch, thăm quan mua sắm tại các tỉnh, thành phố có cửa khẩu, đường biên giới với Trung Quốc hoặc lý do về ra mắt nhà chồng chưa cưới… sau đó thực hiện hành vi mua bán người.

– Ngoài ra chúng còn lôi kéo nam, nữ thanh niên đi làm thuê ở các tỉnh giáp biên giới, khi có cơ hội chúng lừa bán sang Trung Quốc.

  1. Biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn

– Cấp uỷ, chính quyền và các ban, ngành chức năng ở cơ sở tăng cường công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân nêu cao tinh thần cảnh giác với các thủ đoạn của đối tượng hoạt động phạm tội mua bán người, không nghe theo các lời dụ dỗ của người lạ, không quen biết, mới gặp lần đầu, không rõ địa chỉ mà hứa hẹn đưa đi làm ăn với mức thu nhập cao ở các khu vực, tỉnh giáp biên với Trung Quốc, hoặc đi chơi, du lịch, đi mua sắm, vận chuyển hàng thuê… một số trường hợp giả vờ hứa hẹn yêu đương, lấy làm vợ, lợi dụng khi đưa người yêu về ra mắt gia đình nhà chồng sau đó lừa bán.

– Đối với các trường hợp đã đi theo đối tượng, khi thấy nghi ngờ thì dứt khoát không đi, tìm cách gọi điện liên lạc thông báo cho người thân biết mình đang ở đâu, đi với ai, đang làm gì… nếu không nắm rõ địa chỉ nơi mình đang ở thì khi thấy người dân xung quanh phải tìm cách dò hỏi địa chỉ để thông báo cho người thân biết và tìm cách trốn khỏi sự quản lý của đối tượng, hoặc khi gặp các lực lượng chức năng như Công an, Bộ đội biên phòng, Hải quan… (kể cả ở Việt Nam hay bên Trung Quốc) phải hô hoán kêu cứu ngay. Các nạn nhân bị đưa bán sang Trung Quốc thường đi theo các đường tiểu ngạch, đi đò qua sông mà không qua đường cửa khẩu hợp pháp, do đó các nạn nhân cần nhận biết và cảnh giác.

– Những phụ nữ có gia đình hoàn cảnh kinh tế khó khăn, bị chồng bỏ hoặc ngược đãi nên cảnh giác với thủ đoạn đối tượng lừa đi làm thuê, lấy chồng nhằm đổi đời nhưng thực chất là lừa đi bán.

– Bố mẹ người thân cần nâng cao cảnh giác, quan tâm đến con em mình, thường xuyên dặn dò con em, trường hợp khi có người lạ không quen biết, người mới quen trên mạng… đến rủ đi chơi xa đến các tỉnh Lào Cai, Yên Bái và các tỉnh giáp danh với Trung Quốc phải báo cho người thân biết, cần nắm địa chỉ nơi đến.

– Khi phát hiện các vụ việc, đối tượng nghi vấn liên quan đến hoạt động mua bán người phải tìm lý do giữ đối tượng nghi vấn lại và kịp thời thông báo cho các cơ quan chức năng như Công an, chính quyền địa phương nơi gần nhất để có biện pháp xử lý.

  1. Xử lý hành vi phạm tội mua bán người

7.1. Người nào có hành vi mua, bán người, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 20 năm. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

7.2. Trường hợp mua, bán người dưới 16 tuổi thì bị phạt tù từ 07 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tải tài liệu về máy

Top