CHUYÊN ĐỀ 6

TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH TRẠNG TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI

  1. Tình hình

Tính đến cuối năm 2015, tỉnh Sơn La còn tồn đọng 38 điểm tranh chấp đất đai, tập trung ở tất cả các huyện trong tỉnh. Các vụ tranh chấp đất đai trên địa bàn toàn tỉnh mặc dù đã được các cấp, các ban ngành chức năng của huyện, tỉnh quan tâm nhưng giải quyết chưa dứt điểm, kết quả giải quyết chưa tạo được sự thống nhất giữa các bên tranh chấp, nên tình trạng tranh chấp vẫn tiếp tục xảy ra mỗi khi mùa canh tác đến. Một số vụ có tính chất, mức độ khá phức tạp, xảy ra nhiều năm liên tiếp, liên quan đến nhiều hộ dân, nhiều địa bàn trong và ngoài huyện, thậm chí giữa tỉnh Sơn La với các tỉnh khác, diện tích đất tranh chấp rộng, tập trung chủ yếu ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, tuy chưa phát hiện có các phần tử bên ngoài lợi dụng kích động nhân dân nhưng đây là yếu tố tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp gây mất ổn định ANTT tại địa bàn.

  1. Hậu quả, tác hại

– Tình trạng tranh chấp kéo dài, mức độ mâu thuẫn ngày càng căng thẳng dễ xảy ra xung đột, gây mất đoàn kết dân tộc, mất đoàn kết trong nội bộ nhân dân, có thể bị các thế lực thù địch lợi dụng khoét sâu mâu thuẫn, gây mất ổn định chính trị, hình thành “điểm nóng” về ANTT.

– Đời sống sinh hoạt, sản xuất của nhân dân gặp nhiều khó khăn như: cây trồng bị phá hoại (bên này trồng thì bên kia phá) làm cho việc canh tác, sản xuất bị đình trệ; nhân dân hoang mang, lo sợ, không yên tâm lao động sản xuất; thậm chí còn xảy ra xung đột, căng thẳng, xô xát, dẫn tới các hành vi vi phạm pháp luật khác.

– Các vụ tranh chấp kéo dài, không được giải quyết dứt điểm dễ dẫn đến việc các đối tượng phản động, kẻ xấu lợi dụng tuyên truyền, kích động nhân dân gây mất ổn định tình hình ANTT và vi phạm pháp luật, nhân dân không tin vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương. Đây là hậu quả, tác hại đáng lo ngại nhất.

  1. Nguyên nhân

* Nguyên nhân khách quan

– Đời sống nhân dân ở khu vực xảy ra tranh chấp chủ yếu là sản xuất nông nghiệp (trồng ngô, sắn), dân số ngày càng gia tăng, nhu cầu sử dụng đất cũng tăng theo trong khi diện tích canh tác có hạn.

– Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường đang phát triển, sản phẩm cây trồng ngày càng có giá trị, làm tăng giá trị sử dụng của đất đai, dẫn đến tình trạng tranh chấp, xâm lấn đất đai ngày càng tăng.

* Nguyên nhân chủ quan

– Công tác quản lý đất đai của các cấp chính quyền cơ sở có nơi còn bị buông lỏng, chưa có quy hoạch cụ thể, khi chuyển đổi mục đích sử dụng không giải quyết hợp lý, đụng chạm đến lợi ích của nhân dân.

– Việc triển khai thực hiện Chỉ thị 364 của Chính phủ còn nhiều bất cập, việc hoạch định lại đường địa giới hành chính chưa phù hợp với tình hình thực tế quản lý, lịch sử canh tác và đời sống của nhân dân.

– Việc tuyên truyền giáo dục về chính sách pháp luật quản lý đất đai của Nhà nước chưa được quan tâm, đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu hiểu biết về pháp luật nhất là luật đất đai, bên cạnh đó nhận thức của một số cán bộ cơ sở còn yếu dẫn đến thực hiện sai chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

– Một số địa bàn giáp ranh mật độ dân cư chênh lệch, có nơi thiếu đất canh tác, có nơi chưa có nhu cầu sử dụng nên đã xảy ra tình trạng cho mượn đất canh tác thời gian dài nhưng không có giấy tờ chứng thực, đến thời hạn không giao trả, chiếm dụng tranh chấp đất đai, vừa gây khó khăn cho công tác quản lý, vừa gây phức tạp khi giải quyết theo các quy định của pháp luật.

– Khi có tranh chấp, chính quyền cơ sở chưa có biện pháp tích cực, kịp thời để ngăn chặn những hành động quá khích, chưa tìm ra nguyên nhân chủ yếu, cốt lõi để giải quyết dứt điểm. Do vậy nhiều vụ ban đầu ở mức độ nhỏ nhưng để kéo dài phát sinh mâu thuẫn thành vấn đề nghiêm trọng, phức tạp hơn. Bên cạnh đó, việc điều tra xử lý thiếu kiên quyết đối với số vi phạm pháp luật, lợi dụng mâu thuẫn kích động nhân dân gây rối TTCC, dẫn đến hiệu quả công tác phòng ngừa thấp.

  1. Giải pháp

– Cấp ủy đảng, chính quyền cơ sở tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các ban, ngành chức năng phối hợp giải quyết, xác định đúng nguyên nhân, điều kiện, tính chất, xác định đối tượng cầm đầu quá khích, phần tử xấu lợi dụng kích động quần chúng nhân dân gây rối trật tự để có biện pháp phân hóa, răn đe và giáo dục đối tượng, đồng thời kiên quyết xử lý cán bộ vi phạm chính sách pháp luật, ổn định ANTT địa bàn.

– Tăng cường công tác tuyên truyền đường lối, chính sách, pháp luật tới các tầng lớp nhân dân. Chú ý công tác tranh thủ, vận động người có uy tín, già bản, trưởng bản đứng ra tham gia giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn.

– Đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ và giao đất, giao rừng đến từng hộ dân, quy hoạch quản lý thống nhất, chủ động ngăn chặn các vụ tranh chấp, lấn chiếm đất đai dẫn đến khiếu nại, tố cáo phức tạp.

– Giải quyết dứt điểm các vụ việc xảy ra ở địa bàn phải thực hiện theo phương châm: Thu nhỏ sự việc, không để lây lan, kéo dài; khi xem xét giải quyết phải đặt trong mối quan hệ đảm bảo an ninh trong phạm vi xã, huyện, tỉnh, toàn quốc, trong mối quan hệ với tôn giáo, dân tộc. Không để các thế lực thù địch và kẻ xấu lợi dụng xuyên tạc, vu cáo, kích động hoặc can thiệp chống phá ta.

– Làm tốt các mặt công tác đảm bảo an sinh xã hội, quản lý dân cư, ổn định kinh tế, xã hội ở các địa phương.

Tải tài liệu về máy

Top