CHUYÊN ĐỀ 12

TÌNH HÌNH VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA, NGĂN CHẶN

TỘI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐEN

  1. Tình hình

Những năm gần đây tình hình vay mượn tiền, tài sản ngoài hệ thống tín dụng ngân hàng kiểu “tín dụng đen” (là hình thức tín dụng tư nhân hoạt động giao dịch ngầm, nằm ngoài hoạt động của các tổ chức tín dụng, tự thỏa thuận giữa con nợ và chủ nợ không được chứng thực; cho vay với lãi xuất rất cao, cao hơn lãi xuất Ngân hàng từ 3 – 20 lần) diễn biến phức tạp, nhiều trường hợp cho người khác vay số tiền lớn với lãi xuất cao, nhưng do làm ăn thua lỗ và phải trả lãi xuất cao dẫn đến con nợ bị vỡ nợ không có khả năng thanh toán thì chủ nợ gây áp lực để xiết nợ hoặc với nhiều lý do con nợ đã dùng thủ đoạn gian rối để chiếm đoạt tiền, tài sản đã vay mượn rồi bỏ trốn… dẫn đến cách thức đòi nợ trái pháp luật như cưỡng đoạt tài sản, cố ý gây thương tích thậm chí gây ra vụ án giết người, việc điều tra và xử lý các đối tượng gặp nhiều khó khăn.

Hầu hết các vụ vỡ nợ trong những năm qua đều có nguồn gốc từ giao dịch vay mượn, huy động góp vốn đầu tư vào các dự án kinh doanh hấp dẫn, hứa hẹn trả lãi suất cao… diễn ra từ nhiều năm trước đó. Trong những năm qua tại địa bàn trong tỉnh xảy ra nhiều vụ vỡ nợ lớn, nhỏ, số tiền các con nợ chiếm đoạt không có khả năng thanh toán hàng trăm tỷ đồng, đã trực tiếp tác động đến những cá nhân huy động tiền, gây ra những thiệt hại lớn về kinh tế cho rất nhiều gia đình, làm ảnh hưởng đến quan hệ anh em, họ hàng, làng xóm; là một trong những nguyên nhân làm phát sinh các loại tội phạm như: Giết người, cố ý gây thương tích, cướp, cưỡng đoạt, hủy hoại, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, bắt giữ người trái pháp luật, gây rối TTCC… ảnh hưởng xấu đến tình hình ANTT tại địa phương.

– Tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hạt động tín dụng đen xảy ra ở nhiều địa bàn trong tỉnh, từ thành thị đến nông thôn; nạn nhân của tội phạm liên quan đến tín dụng đen cũng rất đa dạng, ở nhiều lứa tuổi, trình độ học vấn, tính chất công việc khác nhau; nhiều người với vai trò trung gian huy động, cho vay vốn với lãi xuất cao, vừa là nạn nhân, vừa là đối tượng tham gia thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

  1. Phương thức, thủ đoạn

– Thủ đoạn của đối tượng cho vay tín dụng đen thường không ghi mức lãi xuất hoặc có ghi nhưng với mức thấp hơn so với thực tế mức lãi xuất cho vay; thành phần cho vay tín dụng đen rất đa dạng, có cả cán bộ, công nhân viên chức, người buôn bán, người về hưu…

+ Một số trường hợp núp bóng các doanh nghiệp, dịch vụ cầm đồ… để thực hiện hành vi cho vay nặng lãi, với thủ đoạn phổ biến là ban đầu cho vay tín chấp với số tiền lớn, sau một thời gian người vay không có khả năng trả hoặc trả chậm thì sẽ ép làm hợp đồng thế chấp tài sản, bán nhà, bán đất hoặc vay số tiền lớn hơn thực tế. Hoặc tài sản của người vay mang đến thế chấp, chủ nợ ghi thành giấy bán tài sản, bán nhà, đất cho chủ nợ, khi người vay không có khả năng trả hoặc trả chậm thì chủ nợ sẽ chiếm đoạt luôn tài sản, nhà, đất đó của người vay.

+ Đáng chú ý là các nhóm đối tượng chuyên cho vay nặng lãi được tổ chức chặt chẽ, có sự tham gia của các đối tượng hình sự nguy hiểm, các đối tượng có tiền án, tiền sự, côn đồ hung hãn, hình thành các băng nhóm cho vay nặng lãi, chúng sẵn sàng dùng các thủ đoạn tàn ác, trái pháp luật với con nợ và gia đình họ để thu hồi các khoản tiền lãi và nợ gốc.

– Thủ đoạn phổ biến của đối tượng vay, huy động tiền, tài sản vẫn là tạo vỏ bọc sang trọng, giầu có, có uy tín trong kinh doanh… nhằm đánh bóng cho thương hiệu; thường xuyên biếu xén quà cáp đắt tiền, quan tâm đến gia đình người cho vay, giả làm từ thiện… để lấy lòng tin của người cho vay, đối tượng trả tiền lãi xuất cao đều đặn và uy tín trong thời gian đầu, sau đó vay tiền của người sau trả lãi xuất cho người vay trước theo hình thức vòng quanh; họ tìm mọi cách che đậy mục đích vay tiền và cố gắng thu hút sự tham gia của nhiều người càng tốt, đến khi lượng tiền đi vay đã hết do làm ăn thua lỗ hoặc vì lý do khác đối tượng tuyên bố phá sản hoặc vỡ nợ nhằm trốn tránh pháp luật và người cho vay.

– Đối tượng lợi dụng tư cách pháp nhân như Giám đốc công ty, lãnh đạo các tổ chức, lấy danh nghĩa đầu tư cho các dự án, vẽ ra viễn cảnh kinh doanh thành đạt làm cho người khác tin mà cho vay tiền, tài sản hoặc tham gia góp vốn.

– Trước khi bỏ trốn hoặc tuyên bố vỡ nợ, các con nợ thường tìm mọi cách để tẩu tán hoặc che giấu tài sản đã chiếm đoạt như bán, chuyển nhượng tài sản cho người khác, gửi tiền vào ngân hàng… chúng tìm cách chiếm đoạt tài sản đến cùng trước và trong khi hành vi phạm tội bị phát giác.

  1. Nguyên nhân và điều kiện phát triển “Tín dụng đen”

– Do hám lời với lãi xuất cao nên người cho vay đã huy động một lượng tiền lớn của bản thân, gia đình, vay ngân hàng và nhiều người thân để cho vay; một số người đi vay về cho người khác vay lại để kiếm lời, khi vụ việc vỡ nợ họ vừa là con nợ vừa là chủ nợ.

– Do loại hình cho vay này không cần nhiều thủ tục, không cần khai báo mục đích vay, thậm chí không cần thế chấp tài sản để đảm bảo, chỉ cần một hợp đồng vay tiền viết sơ sài đã vay được số tiền lớn.

– Do vay vốn của Ngân hàng để đầu tư kinh doanh, nhưng bị thua lỗ cụt vốn nên con nợ đã vay ngoài với lãi xuất cao để giải quyết khoản nợ Ngân hàng và trả vòng quanh, cứ thế lãi mẹ đẻ lãi con.

– Công tác tuyên truyền, phòng ngừa liên quan đến vay mượn tiền, tài sản theo kiểu “Tín dụng đen” cũng như phương thức thủ đoạn huy động vốn chưa được tuyên truyền sâu rộng đến nhân dân, đến khi xảy ra các vụ vỡ nợ thì người cho vay mới biết thủ đoạn của đối tượng.

– Một số trường hợp vay tiền sử dụng vào mục đích bất hợp pháp như đánh bạc, chơi bời… dẫn đến cụt vốn phải vay tiền lãi xuất cao để trả vòng quanh.

– Công tác nắm tình hình của lực lượng Công an cơ sở còn hạn chế, chưa chủ động phát hiện các dấu hiệu phạm tội lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, cho vay nặng lãi, đến khi có đơn tố giác của công dân mới phát hiện và điều tra xác minh.

  1. Biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn

– Quần chúng nhân dân phải nêu cao tinh thần cảnh giác, trước khi cho người khác vay mượn số tiền lớn cần phải tìm hiểu kỹ về nhân thân, mục đích vay, điều kiện kinh tế của họ, đáng tin cậy thì mới cho vay và yêu cầu phải có tài sản, vật có giá trị thế chấp, hợp đồng vay mượn phải rõ ràng chặt chẽ, đặc biệt là không hán lợi trước những đối tượng hứa hẹn trả lãi xuất cao bất thường.

– Khi phát hiện đối tượng cho vay nặng lãi hoặc đối tượng vay tiền, huy động vốn có dấu hiệu lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản thì chủ động báo cáo cơ quan Công an nắm để kịp thời xử lý.

– Lực lượng Công an cơ sở tăng cường công tác nắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và thu thập tài liệu để xử lý hoạt động của các đối tượng vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động tín dụng đen.

– Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân hiểu biết các quy định của pháp luật về giao dịch vay mượn, huy động vốn an toàn cũng như các phương thức thủ đoạn dụ dỗ vay mượn tiền, tài sản, huy động góp vốn của các đối tượng để phòng tránh và tham gia tố giác tội phạm.

Tải tài liệu về máy


Top