CHUYÊN ĐỀ 11

TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TRỘM CẮP TÀI SẢN VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA, NGĂN CHẶN

  1. Tình hình hoạt động của tội phạm trộm cắp tài sản

Trong năm qua, hoạt động của tội phạm trộm cắp tài sản trên toàn quốc nói chung, tại địa bàn tỉnh Sơn La nói riêng diễn biến rất phức tạp, có chiều hướng gia tăng cả về số vụ và hậu quả thiệt hại. Tội phạm trộm cắp chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số các vụ phạm pháp hình sự, chúng hoạt động với nhiều thủ đoạn khác nhau và thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động, ngày càng tinh vi xảo quyệt, xâm hại trực tiếp đến tài sản của tổ chức và cá nhân, ảnh hưởng xấu đến TTATXH.

Năm 2015, toàn tỉnh Sơn La xảy ra 322 vụ trộm cắp tài sản (chiếm 38,2% tổng số vụ phạm pháp về TTXH), gây thiệt hại về tài sản trị giá khoảng 5,2 tỷ đồng (1,18 tỷ đồng tiền mặt, 110 chiếc xe máy; 27 con trâu, bò, ngựa; 33 máy tính; 60 điện thoại di động…). Các lực lượng chức năng đã điều tra, làm rõ 278/322 vụ (đạt tỷ lệ 86%) xử lý 396 đối tượng. Thu hồi tài sản trị giá khoảng 1,5 tỷ đồng (340 triệu đồng tiền mặt, 71 xe máy; 13 con trâu, bò, ngựa; 18 máy tính; 50 điện thoại di động…).

  1. Phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm trộm cắp tài sản

Tội phạm trộm cắp tài sản hoạt động với nhiều thủ đoạn khác nhau, từ hoạt động đơn lẻ đến cấu kết, hình thành băng, ổ nhóm, đường dây phạm tội từ trộm cắp đến tiêu thụ; đặc biệt là chúng thường lợi dụng sự sơ hở, mất cảnh giác của chủ tài sản để gây án ngay và nhanh chóng tiêu thụ tài sản; các đối tượng hoạt động chuyên nghiệp còn chuẩn bị công cụ, phương tiện, theo dõi kỹ nơi có tài sản, gây án ở địa bàn này nhưng tiêu thụ ở địa bàn khác để chống lại sự phát hiện, điều tra, xử lý của lực lượng Công an.

Trước khi gây án chúng thường đến thăm dò, nắm tình hình về điều kiện nơi định trộm như: loại tài sản, sự sơ hở thiếu sót trong công tác bảo vệ, hàng rào, cửa, khóa, lối ra vào, đường xá đi lại, quy luật sinh hoạt của cán bộ, nhân dân nơi đối tượng định trộm để chọn thời gian, địa điểm, hình thức thích hợp để gây án. Tuy nhiên cũng có những đối tượng không cần khảo sát thăm dò trước mà đi lang thang sục sạo khi gặp điều kiện thuận lợi thì thực hiện ngay hành vi trộm cắp.

Mục tiêu các đối tượng thường nhằm để trộm cắp là những kho tàng, bến bãi, cửa hàng, cửa hiệu, cơ quan công sở, những gia đình giầu có, những địa bàn có nhiều sơ hở trong quản lý bảo vệ tài sản. Chúng thường tìm trộm những tài sản gọn nhẹ, có giá trị, dễ tiêu thụ như tiền, vàng bạc, đá quý, máy tính, điện thoại, xe máy; các vật nuôi như trâu, bò, ngựa…

Tùy theo từng loại tài sản, đặc điểm cấu trúc nhà cửa và từng địa bàn mà các đối tượng có phương thức, thủ đoạn hoạt động gây án khác nhau, cụ thể:

* Thủ đoạn đột nhập trộm cắp tài sản ở nhà dân, kho tàng, công sở…:

– Các đối tượng trộm thường sử dụng sử dụng kìm cộng lực, vam phá khóa, xà beng, máy cắt, khoan, đèn khò, dũa, tay công, búa… để cắt, vặn bẻ khuy khóa, đập bẻ khóa, cậy cửa, cắt bẻ chấn song cửa sổ, tháo ô cửa kính, ô thông gió, đột nhập vào công sở, nhà dân để trộm cắp tài sản.

– Chúng thường trèo tường, trèo theo ống nước, dây chống sét, qua cây cối sát nhà, bắc thang, chuyền qua các mái nhà tầng…để đột nhập từ các cửa tầng trên, đặc biệt là cửa tum. Có đối tượng còn lợi dụng sơ hở của chủ nhà mà lẻn vào nấp sẵn ở nơi kín trong nhà, kho tàng, cửa hàng… chờ cơ hội như chủ nhà đi vắng hoặc ngủ say để trộm cắp tài sản.

– Quá trình hành động, thủ phạm thường tính sẵn những tình huống bất lợi để đối phó và tẩu thoát, nên sau khi đột nhập vào nơi định trộm chúng thường bố trí gây trở ngại cho việc đuổi bắt của chủ nhà như chèn cửa, khóa trái cửa buồng có người ở, tắt đèn, đặt chướng ngại vật ở lối ra vào…và mở sẵn lối thoát để nếu bị phát hiện thì nhanh chóng thoát ra ngoài, rồi chúng mới tiến hành lục soát, tìm lấy tài sản.

Tại một số nơi, có ổ nhóm chuyên trộm cắp tài sản tại cơ quan, xí nghiệp, kho tàng… sử dụng cả xe ô tô để chở tài sản trộm cắp được, như két bạc, máy tính…

* Thủ đoạn trộm cắp két bạc: Nếu là két bạc loại nhỏ, bọn chúng thường dùng chăn, bao tải bọc lại rồi dùng phương tiện chở đi nơi khác phá két lấy tài sản. Đối với két to nặng (chủ nhà đi vắng, không có người trông coi, nơi gần đó có nhiều tiếng ồn, tiếng động lớn khác) bọn chúng phá tại chỗ bằng các thủ đoạn: dùng đèn khò để phá; dùng máy cắt; dùng xà beng, búa ổ, dao to chặt phá mặt sau của két để lấy tài sản.

* Thủ đoạn trộm cắp xe máy:

– Các đối tượng thường lân la ở các khu trung tâm đông người như bến xe, chợ, cửa hàng… để quan sát, theo dõi và lợi dụng tình trạng xe máy để lộn xộn không có người trông giữ, không khóa hoặc khóa không đảm bảo, thiếu sự trông coi thì chúng nhanh chóng lấy xe mang đi.

– Chúng để xe máy của mình cạnh xe định lấy trộm (hình thức xe của chúng giống xe định lấy trộm) rồi lấy xe đó đi, nếu bị phát hiện thì chúng xin lỗi, nói rằng bị nhầm xe, nếu trộm được thì chúng đàng hoàng quay lại lấy xe của chúng đi.

– Đối tượng lợi dụng sự sơ hở, mất cảnh giác của người dân để xe máy ở sân, dưới gầm sàn nhà qua đêm, cổng khóa không đảm bảo; để dọc tuyến đường khi đi nương rẫy không có người trông coi; để ở vỉa hè trước cửa nhà, nơi khuất tầm nhìn…

– Để phá khóa các loại xe máy chúng sử dụng chìa khóa vạn năng hoặc vam phá khóa hình chữ L hoặc hình chữ T, một đầu đập bẹp để tra vào ổ khóa xoay mạnh để mở. Đối với các loại khóa dây, khóa bằng dây xích, bằng thanh kim loại uốn…chúng dùng kìm cộng lực để cắt, có trường hợp dùng dao, búa để chặt phá khóa rồi lấy xe đi, cũng có trường hợp đối tượng dắt đến nơi khác thuận lợi mới tìm cách mở phá khóa giả vờ như người có xe bị mất chìa khóa rồi đi xe trộm cắp được để chạy trốn và mang đi tiêu thụ.

Những vụ trộm cắp có ổ nhóm thì chúng phân công nhiệm vụ cụ thể như người theo dõi chủ xe, người quan sát, người hành động, người cản đường khi bị phát hiện đuổi bắt.

Sau khi lấy được tài sản chúng thường làm giả giấy tờ để dễ dàng tiêu thụ.

* Thủ đoạn trộm cắp gia súc (trâu, bò, ngựa…):

– Các đối tượng thường móc nối với các đối tượng ở địa phương khác, hình thành đường dây trộm cắp và đưa đi tiêu thụ ở địa phương khác.

– Chúng lợi dụng việc nhân dân thả rông gia súc ở trên đồi rừng, nương rẫy, bãi chăn thả xa nơi ở, thiếu sự quản lý trông coi hoặc gia súc buộc ở chuồng, dưới  sàn nhà không có hàng rào, khóa bảo vệ hoặc có nhưng không đảm bảo an toàn… nên các đối tượng lén lút dắt gia súc đến nơi vắng người qua lại, mổ lấy thịt mang đi tiêu thụ tại các điểm giết mổ, mua bán thịt gia súc mà chúng đã hẹn trước; có những vụ đối tượng chỉ dắt gia súc đi cách nhà bị hại vài trăm mét đã nhanh chóng giết mổ và dùng xe máy chở thịt đi tiêu thụ.

– Đặc biệt trong năm 2015 có nhiều vụ do ổ nhóm đối tượng gây ra, sau khi dắt gia súc đến khu vực an toàn, bọn chúng cho xe ô tô đến chở cả con đến nơi tiêu thụ. Đối tượng tiêu thụ thường nhanh chóng giết mổ để tránh sự truy tìm của bị hại và sự phát hiện của lực lượng chức năng.

– Thời gian thực hiện trộm cắp gia súc chủ yếu xảy ra vào ban đêm lúc mọi người thiếu cảnh giác; cũng có một số vụ trộm gia súc thả rông trên đồi rừng, nương rẫy xa khu dân cư, đối tượng thực hiện cả vào ban ngày.

* Thủ đoạn trộm cắp tiền bằng thẻ ATM

– Thủ đoạn phổ biến là chúng bí mật gắn chíp điện tử hoặc gắn hệ thống Camera ở trong cây ATM để ghi trộm mật khẩu của khách hàng đến rút tiền bằng thẻ ATM, sau đó chúng dùng thẻ giả để rút trộm tiền. Có trường hợp chúng giả là người đến rút tiền và bí mật xem trộm mật khẩu của khách hàng rồi dùng thẻ giả để rút trộm tiền.

– Trên cơ sở nắm được hiện tượng mang tính quy luật của chủ tài sản thường sử dụng tên, ngày tháng năm sinh của mình hoặc của người thân để đặt mật khẩu cho tài khoản của mình để dễ nhớ, từ đó đối tượng trộm cắp dùng thẻ giả dò mở số mật khẩu theo những quy luật trên để rút lấy tiền.

  1. Thời gian, thành phần đối tượng gây án

 * Thời gian gây án:

– Vào ban đêm, đối tượng trộm cắp tài sản thường hoạt động trong khoảng thời gian từ 1 đến 3 giờ sáng, vì khoảng thời gian này những người thức khuya cũng đã ngủ và người dậy sớm cũng thường chưa dậy, là thời điểm vắng người trông coi bảo vệ tài sản.

– Vào ban ngày, đối với khu tập thể và gia đình riêng, đối tượng thường gây án trong khoảng giờ hành chính khi mọi người đi làm vắng nhà.

* Về thành phần đối tượng phạm tội:

– Độ tuổi các đối tượng trộm cắp tài sản phần lớn ở tuổi từ 18 – 30 tuổi (chiếm khoảng 70%), chủ yếu là nam giới (chiếm 99,6%). Nữ giới chỉ tham gia với vai trò thứ yếu như canh gác hoặc tiêu thụ tài sản.

– Phần lớn là những người không nghề nghiệp hoặc nghề nghiệp không ổn định; đối tượng có tiền án, tiền sự về loại tội phạm này; đối tượng nghiện cờ bạc, ma túy… sống lang thang, không nơi ở cố định.

Thời gian gần đây nhiều đối tượng trộm cắp là sinh viên, học sinh các trường đại học, trung học chuyên nghiệp hoạt động có tính chất cơ hội, khi gặp điều kiện thuận lợi là gây án; một số đối tượng có trình độ cao về khoa học công nghệ đã lợi dụng để trộm cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, trên mạng Internet, trên máy rút tiền tự động ATM.

  1. Biện pháp phòng ngừa

– Đối với các hộ gia đình, cửa hàng, kho tàng, cơ quan, công sở…: Phải nêu cao tinh thần cảnh giác, thực hiện tốt công tác tuần tra bảo vệ khu dân cư, cơ quan, xí nghiệp, công sở; lắp đặt các hệ thống camera, thiết bị báo động chống trộm; hệ thống tường rào, cửa, khóa đảm bảo chắc chắn; cất giữ chìa khóa cửa cẩn thận, nếu bị mất chìa khóa thì phải thay ổ khóa mới đề phòng đối tượng sử dụng chìa đó hoặc in sao ra chìa khác để đột nhập trộm cắp tài sản…

– Đối với xe máy: Phải lắp đặt khóa điện và khóa chống trộm đảm bảo chất lượng; không để chìa khóa điện cắm ở xe khi rời khỏi xe đi nơi khác; khi vào chợ, cửa hàng hoặc khu đông người phải gửi xe tại điểm trông xe tin cậy; không để xe máy qua đêm ở sân nhà, dưới gầm sàn mà hệ thống bảo vệ không đảm bảo; không để xe ở ven đường khi đi nương rẫy mà không có người trông hoặc để xe ở những nơi khuất tầm nhìn…

– Đối với gia súc: Khi chăn thả ở rừng, nương rẫy xa nơi ở phải có người trông coi và đưa về chuồng trại trông giữ sau mỗi ngày; chuồng trại phải có tường, rào và cửa khóa chắc chắn; xung quanh chuồng, cửa chuồng có thể đặt các chuông, mõ để gây tiếng động khi có người đột nhập…

– Rút tiền tại cây ATM: Khi rút tiền tại cây ATM phải có biện pháp bảo mật thông tin, đồng thời đề cao cảnh giác không tiết lộ mật khẩu của mình.

Khi phát hiện đối tượng có biểu hiện nghi vấn hoạt động trộm cắp tài sản, mọi công dân phải nêu cao tinh thần cảnh giác, bí mật theo dõi di biến động của chúng, đồng thời bí mật thông tin cho lực lượng bảo vệ, Công an cơ sở nắm, giải quyết. Khi phát hiện các vụ trộm cắp đã xảy ra thì phải giữ nguyên hiện trường và nhanh chóng báo cáo cơ quan Công an để khám nghiệm điều tra; nếu phát hiện đối tượng đang thực hiện hành vi trộm cắp phải tìm cách thông tin, hô hoán mọi người đến tham gia vây bắt đối tượng, truy thu tài sản để xử lý trước pháp luật.

  1. Xử lý hành vi trộm cắp tài sản và vi phạm có liên quan

5.1. Người nào trộm cắp tài sản, nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, thì bị xử lý hành chính, phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

Trường hợp phạm tội trộm cắp tài sản, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 20 năm. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

5.2. Người nào mua, bán, cất giữ hoặc sử dụng tài sản của người khác mà biết rõ tài sản đó do vi phạm pháp luật mà có, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, thì bị thì bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

Trường hợp phạm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 15 năm. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tải tài liệu về máy

Top